Interessante tijden
De parlementsverkiezingen hebben niet alleen onduidelijkheid
opgeleverd over de samenstelling van het komende kabinet, maar
ook over tal van beleidskwesties. Hoe denkt deze nieuwe Tweede
Kamer over buitenlands beleid en binnenlands beleid dat daar
aan raakt? Laten we eens drie recente berichten van de laatste
week onder de loep nemen.
Het overleg van Brussel met Turkije verloopt niet soepel, maar een zeer ruime meerderheid van de EU-lidstaten wil het proces niet extra frustreren door nu al te ferme negatieve uitspraken te doen. En zie: een kamermeerderheid bepleit juist ferme uitspraken. Dat de anti-Europese SP niet voelt voor een constructieve dialoog met Turkije, verrast niet erg. Maar dat de PvdA zich bij de toch wat populistische as Wilders-VVD-CDA-SP aansluit, is werkelijk verrassend. Minister Ben Bot (CDA) was er duidelijk niet blij mee, evenals GroenLinks. En het IKV trouwens ook niet!
Tweede nieuwsfeit: Servië mag toch toetreden tot het Partnership for Peace-programma van de NAVO. Nederland heeft lange tijd, samen met het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, dwarsgelegen vanwege het gebrek aan medewerking van Belgrado in het opsporen en arresteren van Mladic en Karadzic. Het is mogelijk wat verwarrend, maar deze atlantische gelegenheidscoalitie had de steun van het IKV. Met de toezegging van strikte monitoring gingen de drie landen overstag. De NAVO-top in Riga, waar het besluit genomen werd, wordt nu al vergeleken met 'München 1938', toen Chamberlain dacht met een handtekening van Hitler de vrede te hebben veiliggesteld. De Tweede Kamer lijkt het allemaal wel prima te vinden (of likt men in stilte de wonden?).
En dan het generaal pardon. Verdonk, die in de eigen partij schermt met de wil van de kiezer in een poging om Rutte te wippen als partijleider, heeft er naar verluidt opnieuw geen moeite mee om de wil van de meerderheid van de Tweede Kamer te negeren. Het kabinet zoekt een list om het door de Tweede Kamer generaal pardon alsnog te voorkomen. Halsema was na het debat in tranen (van vreugde over de trendbreuk), lees ik in de Volkskrant, en gaf Bos een zoen (ik meen op tv overigens gezien te hebben dat het toch vooral Bos was die Halsema letterlijk naar zich toe trok). Die tranen van Halsema kan ik me overigens wel indenken: eindelijk een meerderheid voor deze belangrijke kwestie, waar - pathetisch gezegd, maar niet onjuist - mensenlevens van afhangen.
Het levert al met al geen eenduidig beeld op. We zullen bedacht moeten zijn op mee anti-Europese en populistische politiek en tegelijkertijd is er meer fatsoen te verwachten in kwesties waar mensen vóór (slechte) regels dienen te gaan.
Laat in ieder geval het IKV dan maar koers houden: met een genuanceerd pro-Europees standpunt (inclusief EU-lidmaatschap van Servië en Bosnië-Herzegovina, maar eerst nadat Mladic en Karadzic in handen zijn van het Joegoslavië-Tribunaal en aan andere voorwaarden is voldaan). Het IKV zal meer aandacht moeten besteden aan het publieke en politieke debat, want - gewenste en ongewenste - veranderingen staan op stapel. Dat maakt dat het interessante tijden zijn. Het is mede aan het IKV en andere vredesorganisaties ervoor te zorgen dat we over een paar jaar niet erop terugkijken als zijnde barre tijden!
Dion van den Berg (vandenberg@ikvpaxchristi) (senior beleidsadviseur IKV), 1 december 2006
