Onstaansgeschiedenis en archief

Stichting Vredeswetenschappen komt voort uit de Stichting Leerstoelen Vredesopbouw, die in 1983 is opgericht om met behulp van bijzondere leerstoelen een wetenschappelijke fundering te geven aan vragen over oorlog en vrede. In 2002 werd Cobi Schoondergang-Horikx, destijds Eerste Kamerlid voor GroenLinks, benaderd door Lydeke van Vucht Tijssen (voorzitter van de Nederlandse UNESCO Commissie) met een verzoek namens de Stichting Leerstoelen Vredesopbouw om vredeseducatie in Nederland een meer structurele plaats te geven. De onder verantwoordelijkheid van deze stichting vallende bijzondere leerstoel ‘vredespedagogiek’ aan de Universiteit Utrecht was volgens de regels voor bijzondere leerstoelen (2x 5 jaar) beëindigd, en de stichting zocht naar mogelijkheden om de verwezenlijking van hun doelstelling voort te zetten.

Tijdens verkennende bijeenkomsten in 2002 met Kees Pot en Gerdo Zoon als vertegenwoordigers van de Stichting Leerstoelen Vredesopbouw werden de volgende personen bereid gevonden om mee te werken: Arie Kraaijeveld (directeur/voorzitter FME/NCW), Bas de Gaay Fortman (docent aan ISS en UU), Hans Opschoor (rector ISS en lid van de Vereniging voor Economie en Vrede), en Piet Terhal (voorzitter van de Vereniging voor Economie en Vrede). Op 5 oktober 2004 werd de Stichting Vredeswetenschappen opgericht met als bestuursleden twee vertegenwoordigers van Stichting Leerstoelen Vredesopbouw, twee vertegenwoordigers van Vereniging voor Economie en Vrede, en een onafhankelijke voorzitter.

Bijzondere leerstoelen

De eerste mogelijkheid voor een bijzondere leerstoel aan het International Institute for Social Studies in Den Haag werd in 2004 gevonden, toen de ASN Bank financiering toezegde voor een periode van vijf jaar. In september 2005 ging de leerstoel ‘Economics of Conflict and Peace’ aan het ISS van start met als hoogleraar Syed Mansoob Murshed.

In 2006 werd Gerti Hesseling benoemd op de V.J. Koningsbergerleerstoel ‘Vredesopbouw en Rechtsstaat’ aan de Universiteit Utrecht. Na haar overlijden in 2009 werd de overeenkomst tussen de Stichting en de Universiteit Utrecht formeel beëindigd. Met de aanstelling van de heer E.P.J. Myer als hoogleraar Conflict- en Veiligheidsrecht per 1 oktober 2009 heeft het onderzoek en onderwijs op dit gebied een vaste plek gekregen op de Universiteit Utrecht, in overeenstemming met het streven van de stichting.

Op initiatief van de Stichting Instituut voor Oosters Christendom en Stichting Vredeswetenschappen is in 2012 de leerstoel ‘Orthodoxie en Vredesopbouw in Europa’ gevestigd. Met ingang van 1 februari 2012 is Dr. Alfons Brüning benoemd als bijzonder hoogleraar op deze leerstoel.

In 2014 heeft de Stichting Vredeswetenschappen de leerstoel ‘International Business and Human Rights’ gevestigd aan de Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit. De leerstoel is mogelijk gemaakt door steun van Amnesty International Nederland. Deze leerstoel wordt sinds 1 april 2014 bekleed door Cees van Dam.

Scriptieprijzen

 Sinds 2008 organiseert Stichting Vredeswetenschappen jaarlijks een Master scriptieprijsvraag. De Scriptieprijs is bedoeld om onderzoek van studenten aan universiteiten en hogescholen naar vrede en veiligheid te bevorderen, en gericht op (ex-)studenten van een master aan een Nederlandse universiteit of hogeschool.

Tot en met 2012 werd de scriptieprijsvraag georganiseerd in samenwerking met IKV Pax Christi. Sinds 2013 wordt de scriptieprijsvraag georganiseerd in samenwerking met University for Peace (UPEACE) The Hague. De prijsvraag wordt gefinancierd door de ASN Foundation, onderdeel van de ASN Bank.

Een nieuwe HBO prijs zal in de loop van 2015 van start gaan.

Symposium

Stichting Vredeswetenschappen organiseert jaarlijks een symposium over een thema gerelateerd aan haar werkterrein. Tijdens het symposium wordt tevens de scriptieprijs Visies op Vrede uitgereikt aan de beste Master scriptie op het gebied van vrede en veiligheid in Nederland van het afgelopen jaar.

Bestuur 

Het bestuur bestaat in 2015 uit:

Jaap de Wilde
Nicolien Montessori
Wilco de Jonge
Kees van den Broek
Kees Kingma
Maaike Matelski
Michel Bravo

Oud-bestuursleden van de stichting zijn:

Herman van Bemmel
Kees Pot
Ben Schennink
Cobi Schoondergang-Horikx
Jan Smit
Piet Terhal
Gerdo Zoon